Het Neues Palais in Potsdam, Duitsland, is gebouwd in de 18e eeuw. De bouw van het Barokke paleis werd gestart door Frederik de Grote in 1763. Wilhelm II was de eerste Hohenzollern die het Neues Palais meerdere maanden per jaar als residentie ging gebruiken. Vanaf 1888, het jaar dat hij keizer wordt, liet hij het gebouw steeds van de laatste snufjes voorzien: centrale verwarming, telefoons, badkamers en elektrische verlichting.
Keizerlijke kerstdiners
Tijdens zijn ballingschap vierde Wilhelm II samen met zijn gezin kerst in Huis Doorn. Hij wilde daar dezelfde keizerlijke kerstsfeer scheppen als in de paleizen waar de familie eerder woonde, zoals Burg Hohenzollern en het Neues Palais. Hoe deed hij dat? En welke overeenkomsten en verschillen zijn er te zien?
Achtereenvolgens lees je hier hoe het kerstfeest werd gevierd in het Neues Palais in Potsdam, de Burg Hohenzollern in Hechingen en Huis Doorn in Doorn.
Potsdam
Neues Palais
Kerstviering in het Neues Palais in 1910
Om 16:00 uur vond in de Marmorgalerie het Kerstdiner plaats, waar niet alleen de Keizerlijke familie aan deelnam, maar ook het hogere personeel zoals adjudanten, hofdames en gouvernantes. Op het menu stond bierkarper, kerstgans en als dessert met alcohol overgoten Christmas Pudding naar het recept van Koningin Victoria.
In de Kerstopstelling van dit jaar wordt er een porseleinen servies uit de Neuosier-collectie op de Kersttafels van zowel het Neues Palais als Huis Doorn getoond.
Na het diner ging iedereen om 16:45 uur onder klokkengelui naar de Grottensaal. Daar waren voor de keizer en de keizerin twee grote kerstbomen neergezet en voor alle zeven kinderen was een kerstboom opgesteld naar de lengte van het kind. Voor ieder was afzonderlijk een tafel met geschenken naast de boom neergezet.
In de vestibule van Huis Doorn is te zien hoe dit eruit moeten hebben gezien met alle kerstbomen voor de kinderen, de geschenken en een grote boom voor de Keizer.
“Kerstmis in het Neues Palais was voor ons, broers en zussen, het hoogtepunt van het jaar”
De kinderen van Wilhelm II richtten tijdens de advent een familiekoor op om kerstliederen te repeteren die op kerstavond zouden worden uitgevoerd. Het koor bestond uit de zes zonen en dochter van de keizer en werd versterkt door de hofdame Claire von Gersdorff en twee adjudanten. De leiding was in handen van hofprediker Johannes Kessler.
Hechingen
Burg Hohenzollern
Hoewel Burg Hohenzollern al dateert uit de 11e eeuw, werd het voor de keizerlijke familie pas van betekenis in de eerste helft van de 19e eeuw. Koning Friedrich Wilhelm IV van Pruisen liet de oude ruïne in neogotische stijl herbouwen en het werd pas na zijn dood in 1867 door zijn zoon, de toekomstige keizer, Wilhelm I, feestelijk ingewijd. Hoewel het nooit door de keizerlijke familie werd bewoond, bleef het voor hen van grote historische betekenis. Het kasteel is nog altijd gedeeltelijk in eigendom van de familie Hohenzollern.
De Grafensaal en Exil-Tafel op Burg Hohenzollern
Een half jaar lang gaf zij de toch al indrukwekkende Grafenzaal van Burg Hohenzollern nog meer glans: de keizerlijke tafel, twaalf meter lang, gedekt voor 36 personen en bestaande uit 80 onderdelen van tafelgerei. Van de 36 borden is elk een unicum, met de hand beschilderd met een soldatenscène geheel volgens de mode van zijn tijd – de 19e eeuw – toen tsaar Nicolaas I van Rusland het edele Sint-Petersburgse porselein schonk aan de Pruisische koning Friedrich Wilhelm III.
De tafel werd aangevuld met spiegelplaten waarop de opvallende opzetten van vuurverguld brons in de stijl van de Griekse oudheid rusten: de zogenoemde kariatiden, musicerende vrouwenfiguren op zuilen, en psychen, grote figuurschalen voor weelderige bloemversieringen, vervaardigd naar ontwerpen van de beroemde Berlijnse architect en kunstenaar Karl Friedrich Schinkel. Voor de 'Königliche Winterzauber' heeft Museum Huis Doorn de tafelstukken en borden in bruikleen gegeven.
"De Königliche Winterzauber is niet alleen een kerstmarkt, maar ook een tentoonstelling binnen én buiten het kasteel."
Doorn
Huis Doorn
Het Museum Huis Doorn is de voormalige ballingschapsplek van de laatste Duitse keizer, Wilhelm II. Na de Duitse nederlaag in de Eerste Wereldoorlog vluchtte hij in 1918 naar het neutrale Nederland. In 1920 kocht Wilhelm II Huis Doorn, waar hij tot zijn dood in 1941 woonde. Hij vulde Huis Doorn met de inhoud van 64 treinwagons uit Duitsland. Meubels, schilderijen, zilverwerk en tapijten maakten het voor de kasteelheer mogelijk om in zijn kleine paleis te blijven leven volgens zijn eigen smaak.
Keizerlijke Kerst in Huis Doorn
Met Kerst pakte de keizer groots uit. Het mooiste servies werd uit de kast gehaald en heerlijke gerechten werden geserveerd. Hoe was de tafel gedekt voor het kerstdiner, de lunch en de afternoon tea? In de ontvangsthal kunt u zien hoe de keizerlijke familie Kerstmis vierde toen zij nog in Duitsland woonde – compleet met acht versierde kerstbomen, één voor ieder familielid.
In de speciale tentoonstelling van dit jaar zijn bijzondere objecten te zien. Bewonder de baljurk van de voormalige keizerin Auguste Viktoria en het marine-uniform van de keizer met het bijbehorende officierszwaard uit 1909. Naast het keizerlijke porselein en het vergulde servies waarmee de verschillende tafels zijn gedekt, is er ook een pronkbuffet met zilver uit de 18e eeuw te bewonderen.
“Prachtig versierd en in een sprookjesachtige sfeer: zo werd Kerstmis honderd jaar geleden in koninklijke kringen gevierd!”
Wilt u dit jaar het echte kerstgevoel beleven? Dompel u dan onder in de authentieke, nostalgische kerstsfeer en bewonder de prachtig gedecoreerde keizerlijke interieurs.
